شناسایی مولفه های اقتصاد مقاومتی با رویکرد دلفی فازی

این مقاله به بررسی مولفه‌های اقتصاد مقاومتی در صنعت خودروسازی ایران با استفاده از رویکرد دلفی فازی می‌پردازد. هدف اصلی این تحقیق، پاسخ به این پرسش است که مولفه‌های اقتصاد مقاومتی در صنعت ایران‌خودرو، بر اساس اندیشه‌های مقام معظم رهبری (مدظله العالی) و آموزه‌های قرآن کریم، کدام‌اند. در این راستا، از تکنیک دلفی فازی به عنوان یکی از روش‌های علمی تحلیل برای دستیابی به اجماع نظر میان خبرگان استفاده شده است. خبرگان شرکت‌کننده در این پنل از میان اساتید دانشگاه و متخصصان صنعت خودرو انتخاب شده‌اند.

تکنیک دلفی فازی، به دلیل توانایی در گردآوری و تحلیل نظرات خبرگان و ایجاد توافق جمعی در مسائل پیچیده، یکی از روش‌های موثر در شناسایی مولفه‌ها و ابعاد اقتصاد مقاومتی به شمار می‌آید. در اندیشه مقام معظم رهبری، اقتصاد مقاومتی به عنوان رویکردی استراتژیک برای مقابله با چالش‌های اقتصادی و تحریم‌ها مطرح شده است.

در این پژوهش، ۱۰ مولفه اصلی اقتصاد مقاومتی که در بیانات رهبر معظم انقلاب ذکر شده است، شناسایی و بررسی شدند. این مولفه‌ها عبارتند از: مدیریت جهادی، اقتصاد پیشرو، تامین نیازهای مشتریان، اقتصاد درون‌زا، تقویت نیروی انسانی و دانش و فناوری، برون‌گرایی، فرصت‌ساز بودن، توانمندسازی کارکنان، جهاد اقتصادی، و سیاست‌گذاری فرهنگی. از میان این مولفه‌ها، اقتصاد درون‌زا به عنوان مهم‌ترین بعد شناخته شده است.

اقتصاد درون‌زا، بر پایه استقلال و خودکفایی، تمرکز ویژه‌ای بر استفاده از ظرفیت‌های داخلی و کاهش وابستگی به منابع خارجی دارد. این بعد از اقتصاد مقاومتی، با مولفه‌هایی همچون استقلال، خودکفایی و فعلیت بخشیدن به ظرفیت‌های داخلی تعریف می‌شود. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که توجه به مولفه‌های اقتصاد درون‌زا می‌تواند به تقویت ساختار اقتصادی صنعت خودرو و دستیابی به اهداف توسعه پایدار در ایران کمک کند.

علاوه بر این، تقویت نیروی انسانی و توجه به نوآوری‌های علمی و فناوری نیز به عنوان ابعاد کلیدی دیگر شناسایی شده‌اند. استفاده از دانش بومی و تقویت نیروی انسانی متخصص، راهکارهای موثری برای بهبود عملکرد صنعت خودرو و افزایش قدرت رقابت‌پذیری آن در سطح بین‌المللی ارائه می‌دهد.